thumb|Logo Open Access zaprojektowane przez Public Library of Science Otwarty dostęp (OD, ) – wolny, powszechny i trwały dostęp do cyfrowych dokumentów: treści naukowych oraz edukacyjnych.
Pojęcie to jest ściśle związane z ruchem naukowym „” (), rozwijającym się od lat 90, powiązanym z ruchem wolnej kultury. Ruch open access działa na rzecz budowy nowego otwartego modelu komunikacji naukowej. Głównymi kanałami komunikacyjnymi, za pośrednictwem których dystrybuuje się wiedzę w tym modelu, są czasopisma i repozytoria otwarte. Istnieją także blogi naukowe, e-laboratoria, które stają się nowymi formami komunikacji.
Pierwotnie określenie to zostało odniesione do tych czasopism naukowych, które zdecydowały się całkowicie otworzyć w Internecie dostęp do zawartych w nich publikacji naukowych; współcześnie jednak termin ten określa udostępnianie wszelkich publikacji na podobnych zasadach.
Warunki dostępu Warunkiem uznania określonej publikacji w Internecie za otwarcie dostępną jest to, aby każdy, kto ma gdziekolwiek dostęp do sieci, mógł tę publikację swobodnie czytać, kopiować, przechowywać, drukować i wykorzystywać do celów naukowych czy dydaktycznych zgodnie z prawem.