Diuturnum illud – encyklika papieża Leona XIII o pochodzeniu władzy cywilnej z 29 czerwca 1881.
Papież wyłożył w niej poglądy katolickie na pochodzenie i naturę władzy (państwa) oraz relacji między władzą a obywatelem (tj. ich praw i obowiązków) w trosce o ład publiczny. Uzasadnił potrzebę wydania tego dokumentu nasileniem poglądów antymonarchicznych i antypaństwowych oraz rewolucji, buntów i zamachów na przedstawicieli władzy, w tym panujących, których aktualnym przykładem był wówczas zamach na cesarza Aleksandra II w 1881. Encyklika jest wyrazem tego etapu rozwoju katolickiej nauki społecznej, gdy stała ona jeszcze bardzo mocno na fundamencie monarchizmu i konserwatyzmu, potępiając nowoczesne oświeceniowe doktryny polityczne. Wedle Leona XIII podważają one tradycyjny, naturalny ład społeczny oraz dążą do osłabienia i zniszczenia władzy państwowej. Wskazał w historii dwa momenty kluczowe dla narodzin tych "zgubnych" idei: XVI w. (reformacja) oraz XVIII w. (oświecenie).