Towarzystwo Czytelni Ludowych (TCL) – polska organizacja oświatowa, działająca pierwotnie na ziemiach polskich Niemiec, następnie także Królestwa Polskiego, a od 1918 roku na obszarze całego kraju. Powołana w Poznaniu w 1880 roku, jako kontynuatorka Towarzystwa Oświaty Ludowej.
Historia Wraz ze wzmożeniem germanizacji, na ziemiach polskich w Niemczech nasiliły się ruchy organizacyjne kultury narodowej. W 1876 rząd wprowadził prawo rugujące język polski z przestrzeni publicznej, początkowo ustalając niemiecki językiem urzędowym i sądowym, następnie ustanawiając tzw. „paragraf kagańcowy” dla organizacji społecznych. Jedynym obszarem życia publicznego dla legalnego używania języka polskiego pozostała liturgia kościelna. W 1880 w Poznaniu podjęto decyzję o powołaniu Towarzystwa Czytelni Ludowych. Za jego cele statutowe obrano m.in. zakładanie i prowadzenie bibliotek publicznych (tzw. „ludowych”) oraz krzewienie patriotyzmu polskiego i rozwijanie moralności chrześcijańskiej poprzez upowszechnianie odpowiedniej lektury.
W skład pierwszego Zarządu Głównego TCL weszli: Henryk Berendes (prezes), Wiktor Czarnecki, Stanisław Jerzykowski (wiceprezesi), Bolesław Kapuściński (skarbnik), Mieczysław Łyskowski (radca) i Witold Skarżyński (sekretarz generalny).