thumb|Nikołaj Burdenko, przewodniczący Komisji Komisja Nikołaja Burdenki – radziecka specjalna komisja śledcza powołana 13 stycznia 1944 przez Biuro Polityczne KC Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) (WKP(b)) w celu udowodnienia tezy, że zbrodnia katyńska na oficerach Wojska Polskiego dokonana wiosną 1940 przez NKWD na polecenie tego samego Biura Politycznego KC WKP(b) została popełniona przez Niemców w 1941. Przewodniczącym Komisji był Nikołaj Burdenko, członek Akademii Nauk ZSRR, który pod koniec życia przyznał, że rozstrzelania polskich oficerów dokonało NKWD w 1940Janusz Kazimierz Zawodny: Katyń, Lublin – Paryż 1989, str. 131..
Tzw. „dochodzenie wstępne” NKWD We wrześniu 1943, po wyparciu armii niemieckiej z rejonu Smoleńska, w Katyniu przystąpiła do pracy specjalna ekipa funkcjonariuszy operacyjnych i śledczych NKWD oraz kontrwywiadu wojskowego Smiersz kierowana przez Wsiewołoda Mierkułowa (w 1940 jednego z głównych realizatorów zbrodni katyńskiej), Siergieja Krugłowa i Leonida Rajchmana (w 1940 zajmował się on polskimi jeńcami wojennymi i miał związek ze zbrodnią katyńskąJacek Trznadel: Powrót rozstrzelanej armii, Komorów 1997, str. 107, 114. .). Jej celem było przeprowadzenie tzw. „dochodzenia wstępnego” i przygotowanie materiałów dla przyszłej oficjalnej komisji śledczej.