250px|right|thumb
Księżna de Langeais (oryg. fr. La Duchesse de Langeais) – powieść Honoré de Balzaca z cyklu Komedia ludzka. Miała stanowić część większej, nieukończonej całości pod tytułem Historia trzynastu. Po raz pierwszy została opublikowana w roku 1834 w gazecie Écho de la jeune France. Utwór został zadedykowany Ferencowi Lisztowi. Pierwotny tytuł utworu miał brzmieć Ne touchez pas la hache (Nie dotykaj siekiery)T. Boy-Żeleński, Od tłumacza [w:] H. Balzak, Komedia ludzka, t. XI, Czytelnik, Warszawa 1959, s.16.
Okoliczności powstania utworu Balzak opisując relacje pomiędzy Armandem de Montriveau i Antoniną de Langeais w dużej mierze opierał się na własnym, burzliwym uczuciu do księżnej de Castries. Arystokratka ta nawiązała z pisarzem kontakt listowny w 1831, początkowo anonimowo, dzieląc się z nim swoimi uwagami dotyczącymi opublikowanych wcześniej Fizjologii małżeństwa oraz Jaszczura. Początkowo kobieta podpisywała się jako Kobieta, która nie chce się dać poznać, następnie, na wyraźną prośbę Balzaka, ujawniła swoją tożsamość. Znajomość z nią pozwoliła pisarzowi stać się stałym gościem salonów arystokratycznych Paryża, o czym marzył od kilku lat.