Czarodziej (Волшебник) – rosyjskojęzyczna opowieść Vladimira Nabokova, napisana w 1939 r. w Paryżu, opublikowana po raz pierwszy po śmierci autora w 1986 r. Utwór stanowi pierwowzór powieści Lolita – również porusza temat pedofilii i opiera się na podobnym schemacie fabularnym co późniejsza powieść (samotny mężczyzna odczuwający pożądanie do małych dziewczynek żeni się, aby móc zbliżyć się do nieletniej córki swojej nowej małżonki)Vladimir Nabokov, Druga nota Autora, (w:) Vladimir Nabokov, Czarodziej, przeł. A. Kołyszko, Warszawa 2006, s. 9..
Powstanie i publikacja utworu październik–listopad 1939 – Nabokov podyktował treść Czarodzieja swojej żonie, Vérze. Utwór odczytał podczas zaciemnienia, spowodowanego nalotami bombowymi, swoim przyjaciołom: Markowi Ałdanowowi, Władimirowi Zenzinowowi, pani Kogan-Bernstein oraz Ilji Fondaminskiemu, jednemu z redaktorów czasopisma emigracyjnego Sowriemiennyje zapiski. Fondaminski nie zdecydował się na opublikowanie utworuVladimir Nabokov, Pierwsza nota Autora, (w:) Vladimir Nabokov, Czarodziej, przeł. A. Kołyszko, Warszawa 2006, s. 7.Leszek Engelking, Posłowie, (w:) Vladimir Nabokov, Czarodziej, przeł. A. Kołyszko, Warszawa 2006, s. 99.. początek 1940 – Władimir Weidle, krytyk emigracyjny, zapoznał się z maszynopisem Czarodzieja.