Po upływie pięciu lat od zawarcia małżeństwa Paweł stwierdza, że żona wydała cały jego majątek. Ponieważ między obojgiem wygasło całe uczucie, Manerville decyduje się na separację i wyjazd w poszukiwaniu szczęścia do Indii. Za późno przychodzi pomoc finansowa i list od jego przyjaciela Henri de Marsaya, w którym starał się on wytłumaczyć mu mechanizmy postępowania obydwu kobiet.
Cechy i recepcja utworu Kontrakt ślubny był dla Balzaka poważnym eksperymentem formalnym, powieścią łączącą cechy powieści epistolarnej i klasycznej powieści realistycznej z narratorem wszechwiedzącym. Równocześnie utwór ten stanowi ważne ogniwo całego cyklu powieściowego, w którym pojawia się szereg bohaterów powracających w różnych jej fragmentach, a ich udział w opisanych wydarzeniach stanowi istotną część ich biografii. Ponadto Kontrakt ślubny stanowił kolejne już u Balzaka studium konfliktu uczuć i interesów w wielkim świecie Francji, degradacji związków międzyludzkich pod wpływem wszechobecnego w tych kręgach kultu pieniądza ukazanej na przykładzie typowego przypadku zawierania małżeństwa dla zysku.