Mikołaj Ossoliński herbu Topór, (ur. po 1497 zm. między 1583-1588) – rotmistrz, dziedzic części Nieszowy i Ossolina.
Życiorys Jego ojciec Prokop Ossoliński, trzeci z synów Andrzeja i Katarzyny z Prawiednik - brat Pawła i Jana.
Wielki posag wniosła mu żona Dorota Tęczyńska – wnuczka wojewody ruskiego Mikołaja Tęczyńskiego. Z Dorotą Tęczyńską (zm. po 1543) miał Prokop ośmioro dzieci. Były to córki: Elżbieta Tęczyńska - wydana za Jana Taszyckiego, Dorota wydana za Piotra Kijańskiego, Barbara wydana za Stanisława Czuryłłę, Zofia wydana za Mikołaja Lutomirskiego i synowie: do których należał Mikołaj Ossoliński –rotmistrz.
Po ojcu Mikołaj odziedziczył m. Nieszowa i Ossolin, który odsprzedał bratu stryjecznemu Hieronimowi Ossolińskiemu. Większość czasu spędzał na kolejnych wojnach Rzeczypospolitej. Zasłynął jako "dzielny rotmistrz" i podobnie jak jego stryjeczny brat - Hieronim Ossoliński był kalwinistą.
Z małżeństwa z Barbarą Strzyżowską Mikołaj pozostawił córkę;