Bitwa pod Lubawą – starcie zbrojne, które miało miejsce w kwietniu lub maju 1263 roku pomiędzy Prusami z plemienia Natangów a Krzyżakami, zakończone zwycięstwem Prusów.
Do bitwy doszło podczas II powstania pruskiego. Natangowie, na czele których stał Herkus Monte, w trakcie odwrotu po najeździe na ziemię chełmińską zostali doścignięci przez siły zakonne pod wodzą mistrza krajowego Helmeryka von Würzburga. Starcie zakończyło się druzgocącą klęską Krzyżaków i uznawane jest za jedną z ich największych przegranych w trakcie podboju Prus.
Tło historyczne
Powstanie, które wybuchło we wrześniu 1260 roku, zagroziło istnieniu państwa zakonnego w Prusach. Wzięły w nim udział prawie wszystkie plemiona pruskie, jedynie Pomezanie pozostali lojalni wobec Krzyżaków; .. W ciągu pierwszych trzech lat walk powstańcy odnieśli szereg sukcesów, zdobywając małe grody, jak i niszcząc osady niemieckie oraz pobratymców, którzy pozostali po stronie Zakonu. Większe grody, jak na przykład Braniewo, Lidzbark czy Reszel, padły po dłuższych oblężeniach – wzięte głodem lub porzucane przez załogi. Wsparciem dla Prusów były także ataki Litwinów i Jaćwingów na Krzyżaków, przeprowadzane w tym samym czasie.