Erazm Józef Jerzmanowski (ur. 2 czerwca 1844 w Tomisławicach, zm. 7 lutego 1909 w Prokocimiu) – polski działacz społeczny i filantrop, powstaniec styczniowy, żołnierz, inżynier, wynalazca, przemysłowiec, mecenas, członek wieczysty Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1890 rokuSprawozdanie z Zarządu Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswylu za Rok ...., 1899, s. 7..
Zwany (na równi z Witoldem Zglenickim) „polskim Noblem”.
Życiorys thumb|240px|Anna Jerzmanowska thumb|240px|Pałac JerzmanowskichKraków, ul. Górników 27 thumb|240px|Cmentarz RakowickiGrobowiec Jerzmanowskich autorstwa Wacława Szymanowskiego Urodził się w Tomisławicach, w Kaliskiem, w zubożałej rodzinie ziemiańskiejJ. Hulewicz, Jerzmanowski Erazm, w: Polski Słownik Biograficzny, t.11, red. E. Rostworowski, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964, s. 178., był synem Franciszka Jerzmanowskiego (1818–1873) i Apolonii Kamili z Kossowskich (1823–1909). Dzieciństwo spędził w należącym do rodziny majątku w Domanikowie. Ukończył Gimnazjum Gubernialne Warszawie, po czym wstąpił do Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego w Puławach. W 1863 roku wraz z innymi studentami przyłączył się do powstania styczniowego, walczył u boku gen. Mariana Langiewicza oraz Józefa Miniewskiego.