Jacek (właśc. Jacenty) Stefan Szmatka (ur. 28 marca 1950 w Rzeszowie, zm. 20 października 2001 w Athens, w USA) – polski socjolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalista w dziedzinie mikrosocjologii, teorii i badań eksperymentalnych procesów grupowych, ogólnej metodologii nauk społecznych.
thumb|240px|Grób Jacka Szmatki Życiorys Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie. W latach 1968–1972 studiował socjologię w Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1972 r. po otrzymaniu tytułu magistra socjologii, za pracę "Analiza modelowa współczesnych teorii roli społecznej", został zatrudniony w Instytucie Socjologii. W trzy lata później (1975 r.) złożył rozprawę doktorską "Redukcja teoretyczna w socjologii, za którą otrzymał tytuł doktora nauk humanistycznych. W 1981 r. otrzymał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy habilitacyjnej "Jednostka i społeczeństwo: o zależności zjawisk indywidualnych od społecznych” (Uchwała Rady Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu). W 1989 r. ukazała się jego książka pt. "Małe struktury społeczne: wstęp do mikrosocjologii strukturalnej". Tytuł profesora nauk humanistycznych nadano mu 18 lutego 1992 r.