Historia Nazwa doliny pochodzi prawdopodobnie od nazwiska Juran występującego w XVII wieku w miejscowości Liesek na Orawie, do której należały pastwiska w Dolinie Juraniowej. W drugiej połowie XVIII wieku wydobywano w niej rudę żelaza, transportowaną na dół przez Umarłą Przełęcz. W latach 1885–1886, w celu ułatwienia wywozu drewna z górnych partii doliny, zbudowano w Juraniowej Cieśniawie drewniany pomost, ułożony na belkach rozpiętych w poprzek koryta potoku. Pomost zakrywał koryto potoku na długości 903 metrów. Służył do czasów I wojny światowej. Później, nieremontowany, niszczał coraz bardziej podczas wiosennych wezbrań i powodziTibor Sásik: Juráňova dolina [w:] "Krásy Slovenska" R. LV, nr 6/78, s. 264. Uległ całkowitemu zniszczeniu w czasie powodzi w 1934 r. Rok później oddział KČST z Twardoszyna zbudował obecną ścieżkę, miejscami wyciosaną w skale.
Ochrona doliny Całość doliny objęta została w 1974 r. ścisłym rezerwatem przyrody „Juráňova dolina”. Utworzono go w celu ochrony skalnego wąwozu z wodospadami i marmitami, bogatej roślinności górskiej i fragmentów lasu o charakterze pierwotnym. W Juraniowej Cieśniawie znajduje się jedno z najniżej usytuowanych (880 m n.p.m.) naturalnych stanowisk kosodrzewiny w Karpatach. W 1987 r.