Okolniczy t. okolnik (ros. окольничий) – ranga i urząd dworski w państwie rosyjskim w XIII–pocz. XVIII wieku.
W słowniku Władimira Dala (Tołkowyj słowar´ żywogo wielikorusskogo jazyka) to urzędnik, stojący w hierarchii dworskiej na drugiej pozycji, po bojarzeВ. Даль, Около, w: В. Даль, Толковый словарь живaго великорусского языка.Чины в Московском государстве, w: Энциклопедический Словарь Ф.А.Брокгауза и И.А.Ефрона (В 86 томах с иллюстрациями и дополнительными материалами).. Od połowy XVI wieku plasował się na drugim miejscu po bojarze w dumie bojarskiej. Okolniczy stali na czele prikazów, pułków, byli wyznaczani do misji dyplomatycznych itd. Według Wasilija Tatiszczewa termin „okolniczy” jest związany z okolicznością (околичность) i okólny (окольный), co tłumaczy w pewnym sensie występowanie w dawnych aktach wyrazu „okolicznik” (околичники)В.Е. Рудаков, Окольничий, w: Энциклопедический Словарь Ф.А.Брокгауза и И.А.Ефрона (В 86 томах с иллюстрациями и дополнительными материалами). używanego zamiast okolniczego.