350px|right|thumb|Widok na Stare Miasto z dzwonnicy katedry Zamość to jedno z miast w Polsce, które wyróżnia unikatowy w skali światowej układ architektoniczno-urbanistyczny Starego Miasta, z zespołem budynków powstałych od okresu renesansu po wiek XX. Zabytki na Starym Mieście uzupełniają także nieliczne obiekty położone w pozostałych częściach miasta.

Stare Miasto 350px|thumb|right|Plan Starego Miasta

Fizjonomia i układ przestrzenny O charakterystycznym układzie przestrzennym zamojskiego Starego Miasta świadczy linia dawnych murów z siedmioma bastionami i układ ulic w obrębie dawnej twierdzy, przecinających się pod kątem prostym. Od czasu założenia miasta miały tu miejsce pewne zmiany, które obejmowały przede wszystkim budynki (zwłaszcza w okresie zaborczym, kiedy wiele z nich zostało pozbawionych bogatego wystroju, a niektóre nawet rozebrano) oraz fragmenty fortyfikacji, szczególnie bastiony (spośród których pozostał tylko jeden) i inne elementy umocnień zamojskiej twierdzy. Niemniej jednak układ miasta przetrwał do dzisiaj w stanie praktycznie niezmienionym.