thumb|450px|Zasięg cywilizacji według Huntingtona
Zderzenie cywilizacji () to teoria geopolityczna politologa Samuela Huntingtona, sformułowana jako polemika z tezą Francisa Fukuyamy o „końcu historii”. Huntington zasygnalizował ją w artykule Zderzenie cywilizacji? opublikowanym w 1993 w czasopiśmie „Foreign Affairs”Polskie tłumaczenie: Samuel P. Huntington, Wojna cywilizacji?, [w:] „Res Publica Nowa", nr 2(65), luty 1994., a następnie rozwinął w książce Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego (1996). Rezygnacja ze znaku zapytania w tytule książki miała podkreślić, że autor utwierdził się w przekonaniu o realności konfliktu cywilizacyjnego.
Podczas gdy Fukuyama twierdził, że po upadku komunizmu świat zmierza ku uniwersalnemu przyjęciu demokracji liberalnej, Huntington argumentował, że zakończenie zimnej wojny oznacza jedynie koniec konfliktów ideologicznych, a na pierwszy plan wysuwają się spory religijno-kulturowe między wielkimi cywilizacjami. Teoria zyskała szeroką popularność po zamachach z 11 września 2001 roku i stała się jednym z najczęściej cytowanych, ale też najostrzej krytykowanych paradygmatów w nauce o stosunkach międzynarodowych.