Zastępczy zespół Münchhausena (przeniesiony zespół Münchhausena, zespół Münchhausena per procuram; ) – zaburzenie psychiczne z grupy zaburzeń pozorowanych, występujące zazwyczaj u rodziców lub opiekunów dzieci, polegające na wywoływaniu u bliskiej, zależnej osoby objawów zaburzeń somatycznych, w celu umotywowania poddania tej osoby zabiegom diagnostycznym lub leczniczym. Działania te mogą być ryzykowne dla zdrowia lub życia dziecka i nie mają na celu uzyskania korzyści materialnych (np. odszkodowania). Są podejmowane celowo, precyzyjnie zaplanowane i maskowane w celu utrudnienia wykrycia.

Historia Termin zastępczy zespół Münchhausena wprowadził brytyjski pediatra Roy Meadow w 1977 roku, w czasopiśmie „Lancet”, celem opisania dwóch przypadków, z którymi zetknął się w swojej praktyce medycznej. Pierwszy dotyczył dziecka, w którego moczu znaleziono krew należącą do jego matki (celowo umieszczoną w pojemniku, aby sprowokować lekarzy do niepotrzebnego leczenia dziecka na chorobę nerek). Drugi przypadek dotyczył celowego i śmiertelnego zatrucia dziecka solą.