Bitwa nie stanowiła integralnej części operacji. Istotą tak rozumianej operacji był manewr, mający doprowadzić do narzucenia przeciwnikowi bitwy. Sama bitwa stanowić miała końcową fazę wojny, a nie operacji.
Za właściwego prekursora współczesnej sztuki operacyjnej uznaje się Helmutha von Moltke. Doszedł on do wniosku, że manewr i bitwa stanowią integralną całość, są od siebie współzależne i wzajemnie się uzupełniają, a w skład operacji wchodzi wszystko to, co wojska wykonują od ich ześrodkowania w rejonach wyjściowych, aż do osiągnięcia określonego celu. Każda operacja winna zakończyć się bitwą. Pruska szkoła wojenna, jako pierwsza, uruchomiła procedurę planowania operacyjnego.
Sztuka operacyjna Układu Warszawskiego
Radzieckie rozumienie operacji zakładało, że sztuka operacyjna jest bezpośrednio podporządkowana strategii, a podstawowe problemy operacyjne muszą być spójne z rozwiązaniami strategicznymi. To strategia określała cele i zadania operacyjne.