Preceptor (, od „uprzedzać; uczyć; radzić“) – dawniej: nauczyciel, wychowawca. W średniowiecznej łacinie praeceptor oznaczał dowódcę, od praecipere w znaczeniu 'rozkazywać; przykazywać'.
Zakony – muzyka Preceptor to zakonnik odpowiedzialny za muzykę w klasztorze. Przygotowywał on pozostałych mnichów do wykonywania śpiewów gregoriańskich podczas codziennych nabożeństw i modlitw.
Zakony rycerskie W niektórych zakonach rycerskich, jak joannici, templariusze i Krzyżacy, preceptor był przełożonym okręgu.
W zakonie templariuszy preceptor był zwierzchnikiem preceptorii (jednostką nadrzędną była prowincja z mistrzem prowincjonalnym na czele), na którą składały się komandorie pod zarządem komandora (magister), mającego do dyspozycji kilku braci rycerzy, kapelana, braci giermków i służebnych.
W zakonie krzyżackim w 1 poł. XIII w. tytuł preceptora (praeceptor) nosili komturowie (mistrzowie) krajowi, stojący na czele baliwatów i prowincji zakonnych leżących w basenie Morza Śródziemnego. Na Sycylii występował on od 1212 r., w Apulii od 1225 r., Francji od 1225 r., w Grecji czyli Romanii od 1236 r., w Lombardii od 1244 r., w Hiszpanii od 1255 r. Wszystkie te baliwaty i prowincje grały ważną rolę w strukturze administracyjno–terytorialnej zakonu krzyżackiego w XIII w.