Bractwo Kurkowe Grodu Bytomskiego – umundurowane stowarzyszenie reaktywowane zostało 13 marca 1986. Podjęło działalność jako drugie po II wojnie światowej, po Krakowskim Bractwie Kurkowym, któremu udało się zachować ciągłość działania (pod koniec lat 40. XX w., bractwa kurkowe zostały decyzją władz PRL rozwiązane jako relikt społeczeństwa burżuazyjnego). Korzenie Bractwa Kurkowego Grodu Bytomskiego sięgają końca XV w.
Historia Towarzystwa Strzeleckiego - Bractwa Kurkowego w Bytomiu
W okresie dwudziestolecia międzywojennego Towarzystwo Strzeleckie (Schützengilde) w Bytomiu przeżywało „złoty wiek”. W 1925 roku Towarzystwo liczy 300 członków, w tym 3 honorowych. Jak stwierdza Ireneusz Dobrowolski wyjaśniając genezę Towarzystwa: „Bytom – miasto śląskie, leżące na bursztynowym szlaku, gród warowny ustanowiony kasztelanią przez Bolesława Krzywoustego – ma bogatą historię. Akt lokacji na prawie magdeburskim otrzymał z rąk księcia opolskiego, Władysława w 1254 r., czyli o trzy lata wcześniej niż Kraków.(…) Lokacja na prawie magdeburskim wiązała się z licznym osadnictwem ludności niemieckiej. Wnosiła ona w życie miasta obyczaje przeniesione z dotychczasowych siedzib.