Aleksandr Gurjanow (Gurianow) (ros. Александр Э. Гурьянов, ur. 10 października 1950 w Moskwie) – rosyjski fizyk i historyk, badacz problematyki zesłań i więzienia ludności polskiej w czasach ZSRR, zatrudniony w Stowarzyszeniu „Memoriał”.
Życiorys Wychowany w Polsce. Syn architekta Edmunda Goldzamta. Zwycięzca 11. Olimpiady Astronomicznej (1968) i absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1968). Rozpoczął studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (1968/1969). Ukończył astronomię na Wydziale Fizyki Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego (1975), w 1985 roku obronił tam pracę doktorską. Od 1978 do 1993 pracował jako naukowiec w Instytucie Fizyki Atmosfery Rosyjskiej Akademii Nauk (do 1991 roku – Akademii Nauk ZSRR).
W 1993 zatrudnił się w moskiewskiej placówce badawczo-oświatowej Stowarzyszenia „Memoriał”: Ośrodku Badań, Informacji i Upowszechniania „Memoriał”. Jest koordynatorem Komisji Polskiej Stowarzyszenia „Memoriał”. Autor licznych publikacji o sowieckich represjach wobec Polaków. Redaktor i współautor pracy Represje przeciw Polakom i obywatelom polskim, wydanej w Moskwie. Współredaktor i współautor serii tomów Indeks Represjonowanych wydawanych przez Ośrodek „Karta” w Warszawie.