W przypadku całodobowych ośrodków, podopieczny przez co najmniej 10 godzin w ciągu doby ma czas wolny, w tym przeznaczony na sen.
Historia mały|lewo|ŚDS w Prudniku, utworzony 1 kwietnia 1996 Tworzenie sieci środowiskowych domów samopomocy w Polsce zapoczątkowała ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, która weszła w życie 21 stycznia 1995 r. Pierwsze ośrodki tego typu powstały w latach 1995–1996 między innymi w Witnicy, Choszcznie, Łęcznej, Krakowie, Mokrsku, Prudniku, Brzozowie. Do 2026 r. w Polsce powstało około 760 środowiskowych domów samopomocy.
Kadra ŚDS Osobą odpowiedzialną za całościowe funkcjonowanie środowiskowego domu samopomocy jest kierownik. Kierownik opracowuje pełną dokumentację wewnętrzną, stanowiącą podstawę funkcjonowania jednostki oraz przedstawia ją organom prowadzącym (np. wojewodzie). Ponadto środowiskowe domy samopomocy zatrudniają pracowników (zespół wspierający-aktywizujący) na następujących stanowiskach: psycholog, pedagog/pedagog specjalny, pracownik socjalny, terapeuta zajęciowy, instruktor terapii zajęciowej, asystent osoby niepełnosprawnej oraz innych specjalistów, zależnie od rodzaju i charakteru świadczonych przez ośrodek usług.