Przez pewien okres Łotwa pozostawała jedynym krajem w Unii Europejskiej, gdzie teoretycznie była możliwa kara śmierci za dokonanie morderstwa, jednakże tylko w czasie wojny. Kara ta została jednakże zniesiona w 2011.
Kraj ten odzyskał niepodległość w 1991 po rozpadzie ZSRR. Po roku 1991 kara śmierci w sprawach przeciwko cywilom była możliwa tylko w przypadku zabójstw. Jedyną metodą wykonania egzekucji, podobnie jak za czasów sowieckich, był pojedynczy strzał w tył głowy. Ostatnia taka egzekucja w tym kraju miała miejsce w styczniu 1996 roku. Rok wcześniej (1995) Łotwa została członkiem Rady Europy.
Jesienią 1996 roku, prezydent Guntis Ulmanis zadeklarował, że nie dopuści do wykonania żadnego wyroku śmierci na skazanych.
Na Łotwie kontynuowano orzekanie kary śmierci do roku 1998. 15 kwietnia 1999 ogłoszono zniesienie kary śmierci w czasie pokoju w związku z ratyfikacją Protokołu nr 6 do Europejskiej Konwencji Praw CzłowiekaŁotwa ratyfikowała Protokół nr 6 w dniu 7 maja 1999. W 2002 roku Łotwa podpisała protokół 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, który znosi karę śmierci we wszelkich okolicznościach, jednak ratyfikowała go w 2011 roku.