thumb|upright|Tablica upamiętniająca ofiary masakry na murze więzienia przy ul. Rakowieckiej 37 Masakra w więzieniu mokotowskim – masowy mord na więźniach więzienia mokotowskiego w Warszawie dokonany przez Niemców w drugim dniu powstania warszawskiego. 2 sierpnia 1944 żołnierze 3. zapasowego batalionu grenadierów pancernych SS rozstrzelali na terenie zakładu karnego przy ulicy Rakowieckiej 37 ok. 600 Polaków. Była to jedna z największych zbrodni popełnionych przez Niemców na Mokotowie podczas tłumienia powstania warszawskiego. W trakcie masakry część więźniów stawiła esesmanom czynny opór, dzięki czemu kilkuset osobom udało się uciec na teren opanowany przez powstańców.
Przed wybuchem powstania Wkrótce po wkroczeniu Niemców do Warszawy (28 września 1939) dawny polski zakład karny przy ul. Rakowieckiej 37 został zaadaptowany na potrzeby okupanta. Gerichtsgefängnis in der Rakowieckastrasse 37 stanowiło odtąd więzienie podległe niemieckim sądom specjalnym (Sondergericht), a po odbyciu kary jego pensjonariusze nadal pozostawali w gestii Gestapo. Obok więźniów podległych sądom specjalnym przetrzymywano na Rakowieckiej również oficerów Wojska Polskiego, którzy nie dopełnili obowiązku zameldowania się u władz niemieckich;