Owa "spontaniczność" i "aktualność" przejawia się w braku językowego i intelektualnego uporządkowania monolog sceniczny, inaczej monolog w dramacie – wypowiedź bohatera dramatu relacjonująca jego myśli, uczucia, zamiary itp., podczas nieobecności innych na scenie lub przy umownym założeniu, że osoby znajdujące się na scenie jej nie słyszą. Typy monologów charakterystyczne dla dramatu: monolog właściwy, apart (monolog na stronie), tyrada, parabaza, monolog estradowy monolog filmowy – zapożyczona z dramatu forma podawcza, ze względu na większy realizm widowiska filmowego w stosunku do widowiska scenicznego, monolog filmowy wymaga lepszego dramaturgicznego uzasadnienia niż monolog w dramacie.
Słynne monologi literackie monolog Konrada z III cz. Dziadów A. Mickiewicza – Wielka improwizacja monolog Kordiana na szczycie Mont Blanc z dramatu Kordian J. Słowackiego monolog Hamleta z dramatu Hamlet W. Szekspira wiersz Testament mój J. Słowackiego.
Monologi filmowe monolog Mateusza z filmu Żywot Mateusza (1968), reż. W. Leszczyński monolog Roya Batty z filmu Łowca androidów (1982), reż. R. Scott monolog przysięgłego z filmu Dwunastu gniewnych ludzi (1957), reż. S. Lumet monolog skryby z filmu Asterix i Obelix: Misja Kleopatra (2002), reż. Alain Chabat Przypisy
Linki zewnętrzne
Najsłynniejsze polskie monologi w wykonaniu Jerzego Treli
Kategoria:Teoria literatury