Oblężenie Petersburga odegrało znaczącą rolę w historii wojskowości, było bowiem zapowiedzią prawdziwych walk pozycyjnych, jakie miały miejsce pół wieku później w Europie w czasie I wojny światowejEicher, s. 7.. Wyróżniało się również największą w ciągu całej wojny koncentracją żołnierzy afroamerykańskich i wielkimi stratami poniesionymi przez nich w takich starciach jak bitwa o krater i bitwa o Chaffin's Farm.
Podłoże Petersburg, zasobne miasteczko liczące 18 tys. mieszkańców, pełniło wobec pobliskiego Richmondu (konfedrackiej stolicy) rolę głównego centrum zaopatrzeniowego – ze względu na dogodną komunikację drogą wodną (rzekami Appomattox i James) oraz kolejową (ważny węzeł dla pięciu linii kolejowych). Wzięcie Petersburga przez siły unionistów mogło uniemożliwić Robertowi Lee dalszą obronę Richmondu.
Oblężenie rozpoczęło się wkrótce po porażce unionistów pod Cold Harbor. Grant postanowił zdobyć Richmond, uderzając najpierw na Petersburg, w związku z czym 15 czerwca rozpoczął manewr mający na celu oderwanie się od wojsk Lee i przekroczenia rzeki James.