thumb|Tablica upamiętniająca Karola Bacza Gdański Oddział WOP nr 12 – zlikwidowany oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy morskiej i granicy polsko-radzieckiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne 12 Gdański Oddział WOP JW 5034 (Zarządzenie SzSG Nr 0153/Org. z 21 września 1946) Ze względu na występujące trudności związane z kierowaniem podległymi pododdziałami, które były rozlokowane na znacznej przestrzeni (6 komend odcinków, 30 strażnic i 3 PPK) na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946 podzielono dotychczasowy 4 Morski Oddział WOP na dwie jednostki. Jedną z nich został sformowany Gdański Oddział WOP nr 12 z siedzibą w Gdańsku. W jego strukturze pozostały 3 komendy odcinków (19, 20 i 21), 15 strażnic WOP (od nr 91 do nr 105) oraz dwa PPK (nr 13 w Gdyni i nr 14 w Gdańsku). Stan etatowy oddziału wynosił 1548 wojskowych i 13 pracowników cywilnych, natomiast PPK w Gdańsku i Gdyni po 66 wojskowych i 4 pracowników cywilnych.
21 kwietnia 1947 sztab oddziału został przeniesiony z Sopotu do Gdańska WrzeszczaPismo Departamentu WOP nr 0883 z 15.04.1947 ().. Sztab oddziału stacjonował w Gdańsku ul.