Akolita (z greckiego ἀκόλουθος „akólouthos” – „towarzyszący, idący za kimś”Wikisłownik: ἀκόλουθος lub ἀκολουθέω „akóloutheo” – „iść za kimś, naśladować, towarzyszyć”Konkordancja Stronga: ἀκολουθέω) – chrześcijanin ustanowiony do pomocy kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu liturgii.
Niekiedy, zważywszy na okoliczności, dopuszcza się do służby przy ołtarzu inne osoby świeckie, niebędące ustanowionymi przez władzę kościelną (ministrantów). Wówczas akolitom powierza się troskę o prawidłowe przygotowanie tych osób.
Kościół rzymskokatolicki Historia
Do 1972 w Kościele łacińskim było to ostatnie z czterech tzw. święceń niższych (ostiariat, lektorat, egzorcystat, akolitat) udzielane kandydatowi do kapłaństwa w czasie formacji seminaryjnej.
Po Soborze Watykańskim II, papież Paweł VI postanowił odnowić i zreformować posługi (dawniej nazywane święceniami niższymi) i wyznaczył akolitom nowe miejsce w Kościele. Dokonał tego w swoim motu proprio Ministeria Quaedam z 15 sierpnia 1972 roku. Obecnie akolitat nie jest zastrzeżony dla kandydatów do kapłaństwa, jako pewien „stopień” w hierarchii. Co więcej, papież powierzył akolitom część obowiązków, które dawniej należały do subdiakonów, a także przywrócił część funkcji, które odebrano akolitom na przestrzeni wieków. Akolita nie jest już nazywany prawnie duchownym.