Zdobycie władzy left|thumb|Cesarstwo Bizantyńskie w 1180 Manuel Komnen był czwartym synem Jana II i Piroski Węgierskiej. Miał niewielkie szanse na objęcie tronu po ojcu. Jednak w 1143 Manuel został wybrany na następcę przez ojca, mimo że żył jego starszy brat Izaak, a dwaj starsi bracia zmarli w 1142. Po śmierci ojca 8 kwietnia 1143 został proklamowany na cesarza przez armię Jana II, który zmarł w Cylicji w czasie wyprawy do Jerozolimy. Zaraz po śmierci ojca Manuel uznał, że musi szybko wrócić do Konstantynopola i koronować się na cesarza. Wprzód wysłał do miasta swego sekretarza Jana Axoucha z rozkazem uwięzienia rywala do tronu Izaaka. Jan Axouch przybył do stolicy, nim dotarła tam wieść o śmierci cesarza. Szybko zapewnił lojalność miasta dla Manuela. Gdy przybył do stolicy w sierpniu 1143, został koronowany na cesarza przez nowego patriarchę Michała Kourkouasa. Po ustabilizowaniu swej pozycji rozkazał uwolnić Izaaka. mały|Śmierć Jana II Komnena oraz koronacja Manuela I Komnena (miniatura z manuskryptu Wilhelma z Tyru z XIII w.)