W północno-zachodniej Afryce, wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego, od XI wieku p.n.e. Fenicjanie zakładali faktorie handlowe i kolonie. Około 1100 roku p.n.e. powstała kolonia w Utyce, w 814 roku p.n.e. – w Kartaginie, która z czasem podporządkowała sobie inne kolonie fenickie. Dążenia do monopolizacji handlu morskiego przez Kartaginę doprowadziły do konfliktów z Rzymem i trzech wojen punickich (III–połowa II wieku p.n.e.), w wyniku których Kartagina została zniszczona.
Od około XI wieku p.n.e. na obszarze współczesnej północnej Etiopii rozwijało się państwo Aksum – według tradycji kontynuator królestwa Saby. Około 350 roku p.n.e. Aksum najechał Kusz i przyczynił się do jego upadku. W 333 roku władca Aksum, Ezana, przyjął chrzest w obrządku bizantyjskim. W VI wieku na terenie Aksum toczyły się liczne wojny religijne. Państwo upadło w X wieku wskutek najazdu przez Arabów.
W II–I wieku p.n.e. północne wybrzeże Afryki, łącznie z Egiptem, zostało zajęte przez Rzym, dzięki czemu region ten został ujednolicony pod względem gospodarczym i kulturowym. Taki stan rzeczy trwał do podziału cesarstwa rzymskiego w 395 roku. Egipt przypadł cesarstwu wschodniorzymskiemu i został utracony w VII wieku wskutek podbojów arabskich.