Najwcześniejszym gatunkiem zaliczanym do tej grupy jest z miocenu Kenii. Wywodzi się od niego rodzaj . Opisano już kilka gatunków zygolofodontów zasiedlających Afrykę (Z. aegyptensis), Europę (Z. tapiroides), Azję i Amerykę Północną. Nie były to zbyt duże ssaki jak na trąbowce, z reguły nie przekraczały 2 metrów wysokości w kłębie. W porównaniu ze słoniami były niższe, miały krótsze nogi i wydłużoną sylwetkę ciała. Prawdopodobnie trąby tych zwierząt nie były tak długie i dobrze rozwinięte jak u późniejszych Proboscidea. Posiadały one dwie pary stosunkowo krótkich i słabo zakrzywionych ciosów, po jednej w górnej szczęce i w żuchwie.
Do rodzaju Mammut, od którego pochodzi nazwa całej rodziny, zalicza się zasiedlające w miocenie i pliocenie obszary Europy i Azji Mammut borsoni oraz w pliocenie i plejstocenie obszary Ameryki Północnej Mammut americanus. Ostatnie mastodonty z rodzaju Mammut posiadały już sylwetkę i ogólną budowę ciała zbliżoną do słoniowatych z rodziny Elephantidae. Mastodont amerykański osiągał wielkość podobną jak dzisiejszy słoń indyjski (Elephas maximus) chociaż był nieco niższy oraz posiadał bardziej wydatny kłąb na grzbiecie. Jego ciało pokryte było sierścią. Posiadał jedną parę ciosów w górnej szczęce. Zasiedlał głównie tereny leśne, zwłaszcza na północnym wschodzie Ameryki Północnej.