109 Batalion Schutzmannschaft () – kolaboracyjna jednostka zmilitaryzowanej policji złożona z Ukraińców podczas II wojny światowej
Historia Batalion został sformowany pod koniec 1941 w Winnicy. Na jego czele stanął Iwan Omelianowycz-Pawlenko, brat słynnego gen. Mychajła Omelianowycza-Pawlenki. W skład jednostki weszło wielu Ukraińców z rozwiązanego przez Niemców Kurenia Bukowińskiego, ratując się częściowo przed hitlerowskimi represjami. Batalion pełnił początkowo rolę policji miejskiej w Białej Cerkwi, zaś na początku 1942 otrzymał status Batalionu Schutzmannschaften. Ukraińcy zwalczali miejscową partyzantkę. Wkrótce przeniesiono ich do Żmerynki. Z inicjatywy I. Omelianowycza-Pawlenki w obu miastach rozwinęło się życie społeczno-kulturalne, skupione wokół Klubów Ukraińskich. Ukraińscy policjanci występowali pod ukraińskim sztandarem, używali też narodowych znaków wojskowych z czasów Ukraińskiej Republiki Ludowej. Pododdziałami batalionu dowodzili oficerowie i podoficerowie byłej Armii URL. Dowódcami kompanii byli m.in. sotnik M. Feszczenko-Czopiwski, por. P. Ładoga, por. P. Manczenko. W poł. 1942 Ukraińców przerzucono na okupowaną Białoruś, gdzie kontynuowali ciężkie walki z partyzantami. W maju 1943 I. Omelianowycz-Pawlenko został odznaczony Medalem za Odwagę dla Narodów Wschodnich 2 klasy.