thumb|200px|Pacta conventa Elekcja 1575 (druga wolna elekcja) – po wyjeździe Henryka Walezego, w nocy z 18 na 19 czerwca 1574 roku do Francji po koronę francuską, rozpoczął się okres bezkrólewia w Rzeczypospolitej. Bezkrólewie skończyło się podwójną elekcją na sejmie elekcyjnym. Walkę o koronę polską wygrali Anna Jagiellonka i Stefan Batory.
Sytuacja państwa po wyjeździe Henryka Walezego thumb|200px|Henryk Walezy Na wieść o śmierci swojego brata, Karola IX, Henryk Walezy udał się, za namową matki Katarzyny Medycejskiej, do Francji by tam objąć koronę tego państwa. Po opuszczeniu Rzeczypospolitej Henryk Walezy nadal tytułował się królem Polski, podczas pobytu we Francji reprezentował interesy Korony. Sam wyjazd króla był rozważany dużo wcześniej, planowano jego ślub z Anna Jagiellonką, która miała sprawować władzę w Polsce. Stworzyłoby to szansę panowania w dwóch państwach.