Zabytki piśmiennictwa świadczą, że do XIII wieku ukształtowały się podstawy języka białoruskiego, choć teza ta kwestionowana jest przez dużą część badaczy. thumb|upright=1.3|Wielkie Księstwo Litewskie w XIII–XV wieku Przez kilkaset lat przodkowie dzisiejszych Białorusinów mieli swój udział w tworzeniu (wraz z Litwinami i Polakami) Wielkiego Księstwa Litewskiego – wbrew nazwie zamieszkanego w większości przez Słowian Wschodnich. Na państwo Witolda Wielkiego składały się m.in. takie ziemie jak Ruś Biała, Ruś Czarna („czarna”, bo „pogańska” – okolice Nowogródka). Wielkie Księstwo Litewskie sięgało od Bałtyku (Żmudź) aż po Morze Czarne (Półwysep Krymski z okolicami). Warto zwrócić uwagę, że w niektórych anglojęzycznych publikacjach Białoruś określa się słowem „Litva” zamiast tradycyjnego określenia „Belarus” lub budzącego skojarzenia raczej z carską Rosją niż krajem między Bugiem a Dnieprem „White Russia” („polska” Litwa zaś to po angielsku „Lithuania”) – ma to podkreślić historyczny związek Białorusi z tradycją Wielkiego Księstwa Litewskiego.