W 1980 studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego: Stefan Bieliński, Zbigniew Grzyb i Adam Zyzman utworzyli Akademicki Klub Demokratyczny, który 13 lutego 1981 na ogólnopolskim zjeździe młodzieży w Krakowie przekształcił się w Związek Młodzieży Demokratycznej (ZMD). Przewodniczącym związku został Piotr Wallo. Na historycznym XII Kongresie SD, Stronnictwo Demokratyczne przejęło patronat nad ZMD.
Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981, ZMD został uznany za organizację wrogą i na mocy dekretu o stanie wojennym zawieszony, a następnie w listopadzie 1982 decyzją ministra MSW gen. Czesława Kiszczaka został zdelegalizowany jako organizacja, która chciała obalić siłą ustrój i porządek prawny PRL. Próby odwołania się od tej decyzji nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Członkowie związku, którzy odmówili współpracy z SB, byli inwigilowani i nakłaniani do emigracji na Zachód na tzw. paszport w jedną stronę, tzn. z prawem jednokrotnego przekroczenia granicy PRL bez prawa powrotu. Praktyki te były w stanie wojennym powszechnie stosowane przez SB wobec opozycji.