Zgodnie z otrzymanymi rozkazami, dowódcy obu okrętów zastąpili się rolami: Fregattenkapitän Erich Köhler, biegły w polityce środkowoamerykańskiej, przeszedł z „Dresdena” na „Karlsruhe”, zaś Lüdecke miał na starszym z krążowników powrócić do kraju.
3 sierpnia 1914 roku dowódca okrętu otrzymał depeszę informującą o wybuchu wojny z Francją, a następnego dnia z Wielką Brytanią. Odtąd jego zadaniem miało być zwalczanie żeglugi brytyjskiej na południowym Atlantyku, u wybrzeży Brazylii. 6 sierpnia spotkał się w morzu w pobliżu Bahamów z niemieckim statkiem pasażerskim „Kronprinz Wilhelm”, na który przekazał uzbrojenie (dwie armaty kal. 88 mm oraz broń ręczną) i amunicję, celem przekształcenia go w krążownik pomocniczy. Oficer nawigacyjny „Karlsruhe”, kapitan Wolfgang Thierfelder, objął dowództwo zmobilizowanego liniowca. W trakcie transferu ludzi i materiałów Niemcy zostali zaskoczeni przez brytyjski krążownik pancerny „Suffolk”, okręt flagowy eskadry kontradmirała Christophera Cradocka. Zmusiło to oba okręty do rozdzielenia się i opuszczenia akwenu. Ścigany przez „Suffolka” „Karlsruhe” uszedł korzystając ze swej przewagi prędkości. Płynąc w kierunku Newport News, gdzie miał zamiar uzupełnić zapasy paliwa płynnego, natknął się wieczorem tego dnia na kolejny brytyjski okręt: krążownik lekki .