Deklarował również, że przygotowywał się do zamachu przez kilka miesięcy, obserwując dom polityka i siedzibę redakcji „Humanité”, jak również kupując rewolwer i samodzielnie ćwicząc strzelanie do celu. Villain nie zaprzeczał, że wpływ na jego działania miała prawicowa prasa francuska, głównie teksty Leona Daudeta i Charles’a Maurras’a, w których Jaurès, jego internacjonalistyczny i pacyfistyczny światopogląd były poddawane wyjątkowo ostrej krytyce.
W swojej książce z 1968, Ils ont tué Jaurès (Oni zabili Jaurèsa) François Fontvieille-Alquier wysuwał tezę o związkach Villaina z ambasadą rosyjską w Paryżu i twierdził, że obok niewątpliwego nacjonalizmu zamachowca ważną rolę mogły odegrać również intrygi prowadzone przez ambasadora Aleksandra Izwolskiego. Teza ta nie została jednak wyczerpująco udokumentowana.
Proces Villaina ruszył jednak dopiero po zakończeniu wojny, którą zamachowiec spędził w więzieniu. Sąd przysięgłych w Paryżu niemal jednogłośnie (11 głosów z 12) uniewinnił go, uznając oficjalnie za chorego umysłowo. Przysięgli nie ukrywali jednak, że swoje zachowanie uważali za przejaw patriotyzmu, całemu procesowi towarzyszyła atmosfera silnego nacjonalizmu i podkreślania potęgi wojskowej Francji. Kosztami procesu obciążono wdowę po Jaurèsie.