Według Upaniszad atman jest więc kluczem do wyzwolenia, jedyną drogą poznania Brahmana – prawdziwej rzeczywistości i najwyższej, transcendentnej zasady bytu. Poznanie atmana-brahmana jest możliwe przez wgląd w siebie, przy czym należy posłużyć się intuicją, by obejść przesłaniające atmana osobowe, związane z bieżącą inkarnacją ego, które omamione mają ulega iluzji oddzielenia od Absolutu oraz od reszty istot.
Joga Sposobem podążania drogą ku poznaniu atmana jest również joga – zdyscyplinowany wysiłek odwrócenia się od świata zmysłów. Nagrodą jest wyzwolenie z samsary – cyklu reinkarnacji, co wyrażone jest w Praśnopaniszad słowami: „Szukający atmana przez prostotę życia, czystość, wiarę i wiedzę już nie wracają”.
Buddyzm Według buddyzmu nie ma czegoś takiego jak atman. Buddyści nazywają tę koncepcję anatman (tzn. nie-atman). Nieistniejąca dziś szkoła buddyjska Pudgalavāda powróciła do koncepcji duszy i określała ją terminem pudgala. Ken Wilber praktykujący medytację buddyjską w nurcie buddyzmu madhjamaka wskazujeKen Wilber, Spektrum świadomości, Ewolucja / Czas’Wieczność,Przestrzeń’Nieskończoność, s.