poprzez podejmowanie decyzji państwowych zgodnych z doktrynami religii państwowej) materialne uprzywilejowanie hierarchów religijnych jednej, państwowej religii w porównaniu z innymi grupami społecznymi represyjna polityka wobec religii innych niż religia państwowa i ich wyznawców
Podział Wszystkie kontakty państwo – religia można ująć w dwa systemy:
a) system powiązania:
państwo wyznaniowe tradycyjne (konfesyjne): organy państwowe w konstytucji lub konkordacie stwierdzają, że dana religia jest religią państwową (kryterium doktrynalne) lub narodu (kryterium socjologiczne). Inne kulty są zabronione lub dozwolone jest prywatne kultywowanie.
system powiązania po II soborze watykańskim: obok religii państwowej pojawia się tolerancja, wolność religijna do innych wyznań. Zagwarantowana jest w konstytucji lub umowie między organami państwa a hierarchami struktur kościoła (wyznania).