mały|Obrzędy Tenebræ na rycinie z XVIII w.: widoczny duchowny, gaszący jedną ze świec na triangule
Ciemna jutrznia (łac. Tenebræ lub Officium tenebrarum) – nabożeństwo liturgiczne (część liturgii godzin w formie nadzwyczajnej obrządku rzymskiego, matutinum i laudesy), odprawiane w Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę.
Opis nabożeństwa Pora celebracji Według przepisów liturgicznych z 1960 Ciemną Jutrznię odprawia się wcześnie rano. W dawniejszych czasach powszechna była praktyka antycypowania tych nabożeństw, czyli odprawiania ich wieczorem dnia poprzedniego (jutrzni czwartkowej we środę wieczorem, piątkowej we czwartek wieczorem, sobotniej w piątek wieczorem).
Przebieg liturgii mały|Trianguł z katedry w Moguncji
W kościele po stronie lekcji ustawia się świecznik z 15 świecami (zwany triangułem) oraz zapala świece na ołtarzu. W trakcie obrzędu świece zostają stopniowo wygaszone (jedna po każdym psalmie). Ostatnia, najwyższa świeca, która pozostaje płonąca, symbolizuje Chrystusa. Świece ołtarzowe gasi się podczas Kantyku Zachariasza (łac. Benedictus). Podczas antyfony po Kantyku Zachariasza ostatnią świecę z triangułu chowa się za ołtarzem po stronie lekcji. W kościele zapada ciemność, skąd pochodzi nazwa nabożeństwa. Na zakończenie liturgii uczestnicy uderzają księgami w ławy kościelne czyniąc hałas (łac.