Kalendarium historii Żor – chronologiczne zestawienie wydarzeń z historii miasta Żory, w tym. politycznych, gospodarczych, społecznych, administracyjnych, urbanistycznych i kulturalnych.
Czasy premiejskie Na początku 2 tysiaclecia naszej ery ziemie dzisiejszych Żor zamieszkiwało lechickie plemię Golęszyców. Na terenie dzisiejszych Żor istniała wieś (w XIII w. będąca wsią rycerską).
Niepodległe Księstwo raciborskie Miastu nadano łacińską nazwę Civitas SariB. Cimała, J. Delowicz, P. Porwoł, Żory. Zarys dziejów. Wypisy., Żory 1994, s.13
Piastowie księstwo opolsko-raciborskie W dokumencie z 1258 roku wydany przez księcia opolsko-raciborskiego Władysława w którym potwierdza rudzką fundację klasztoru cystersów, dokonano pierwszej wzmianki o wsi Żory. 24 lutego 1272 książę Władysław zawiera umowę zamiany nieruchomości z rycerzem o imieniu Chwalisz. Na podstawie tej umowy wieś rycerska Żory przechodzi na rzecz księcia, natomiast rycerz Chwalisz otrzymuje wieś Ściernia. Żory zostały ulokowane na szlaku handlowym Wrocław – Świdnica – Głubczyce – Racibórz – Oświęcim – Kraków – Lwów – Kijów oraz Praga – Opawa – Racibórz – Oświęcim – Kraków – Lwów – KijówKazimierz Popiołek, Historia Śląska od zarania dziejów do 1945, Katowice 72 s.56 roku.. Stąd miasto posiadało dwie bramy, tj. bramę krakowską oraz bramę cieszyńską.