1 Batalion Szturmowy 1 bsz, 1 Samodzielny Batalion Szturmowy 1 sbsz – jednostka wojskowa dalekiego rozpoznania i działań specjalnych SZ PRL i SZ RP okresu transformacji ustrojowej.
Formowanie i zmiany organizacyjne W sierpniu 1957 na podstawie rozkazu dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej płk dypl. Bolesława ChochyJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I: A-H, Toruń 2010, s. 239–242. została sformowana 2 Kompania Rozpoznawcza 6 DPD z dowódcą kpt. Władysławem Potocznym, miejsce dyslokacji Kołobrzeg. W listopadzie 1958 została przeniesiona do Woli Justowskiej (obecnie dzielnica Krakowa).
13 września 1961 na podstawie rozkazu dowódcy 6 PDPD nastąpił proces rozwinięcia kompanii rozpoznawczej do stanu batalionu, była protoplastą Jednostki, która została sformowana na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP nr 087/Org. z dnia 13 września 1961 i ostatecznie Rozkazem Dowódcy 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej nr 063 z dnia 23 września 1961 roku w listopadzie 1961 r. jako 26 Batalion Rozpoznawczy w Krakowie z dowódcą mjr. Czesławę. Mitkowskim.