Ustawowe zadania związku Na mocy art. 53a ustawy o kulturze fizycznej (i rozporządzenia Ministra Sportu w sprawie uprawiania żeglarstwa) PZŻ ma obecnie monopol na wydawanie polskich patentów żeglarskich, mimo że obowiązek legitymowania się patentem żeglarskim (dla jachtów powyżej 7,5 metrów długości lub o mocy napędu mechanicznego przekraczającej 10 kW) dotyczy nie tylko członków związku, lecz ogółu obywateli.
Statutowe zadania związku Polski Związek Żeglarski: ustala niezbędne normy organizacyjne oraz przepisy sportowe, techniczne, szkoleniowe i bezpieczeństwa dla żeglarstwa, popularyzuje dobre obyczaje żeglarskie wyznacza reprezentację żeglarstwa polskiego na zawody międzynarodowe przygotowuje – przy współpracy z Polskim Komitetem Olimpijskim – udział reprezentantów sportowego żeglarstwa polskiego w igrzyskach olimpijskich, przyznaje licencje sportowe i szkoleniowe, prowadzi szkolenia żeglarskie, organizuje regaty, obozy, pokazy, kursy, odczyty itp., przyczyniające się do realizacji celów Związku reprezentuje żeglarstwo polskie w żeglarskich organizacjach międzynarodowych, popiera wszelkie formy działalności kulturalnej związanej z żeglarstwem, prowadzi działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego.