thumb|Plan Bydgoszczy i zamku Erika Dahlberga z 1657 r.|250px thumb|Zamek bydgoski na pocz. XVII w. – rycina Augusta Wolffa|250px thumb|Rekonstrukcja planu wyspy zamkowej wykonana przez Gustawa Reicherta i Emila Schulza w 1890 r.|250px thumb|Kłódka z zamku bydgoskiego – ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy|250px thumb|250px|Lokalizacja zamku nałożona na siatkę współczesnych ulic Bydgoszczy Zamek w Bydgoszczy – budowla obronna i administracyjna z czasów Kazimierza Wielkiego, istniejąca w latach 1346–1656 (ruiny do 1895). W latach 1370–1377 był rezydencją Kazimierza słupskiego (wnuka Kazimierza Wielkiego), później aż do potopu szwedzkiego - rezydencją starostów bydgoskich. Przebywali w nim prawie wszyscy królowie polscy, a szczególnie często Kazimierz Jagiellończyk (podczas wojny trzynastoletniej), zaś w 1577 roku przez trzy miesiące mieszkał w nim król Stefan Batory.
Położenie Zamek bydgoski zbudowano na planie prostokąta na wzgórzu, gdzie znajdował się gród bydgoski, w 1330 spalony przez Krzyżaków. Wzgórze otoczone było ze wszystkich stron ciekami wodnymi: rzeką Brdą od północy i fosami z pozostałych stron.