Osobowość szamana, inicjacja oraz atrybuty Nie zostaje się szamanem z własnej woli. W wielu kulturach podaje się, że małe dziecko, które kiedyś zostanie łącznikiem ze światem duchów, nosi od narodzin fizyczne ślady swojej inności: dodatkowe kości wewnątrz ciała, szósty palec, deformacje. Inicjacja następuje zwykle w wieku młodzieńczym: chłopiec odczuwa narastające napięcie, zachowuje się nietypowo, agresywnie, szuka izolacji – są to pierwsze widoczne objawy szczególnie bliskiego kontaktu z duchami. Gdy młodzieniec poczuje właściwy „zew”, opór psychiczny powoduje narastanie niepokojących objawów. Słowami „Gdybym nie został szamanem, zginąłbym” określił tę konieczność szaman z plemienia Niwchów (Giliaków) z SyberiiCytat za: Encyclopaedia Britannica 2001; „Shamanism: Personal characteristics and selection”.. Wspomniany zespół syndromów psychologicznych kazał niektórym badaczom poszukiwać korzeni szamanizmu w zaburzeniach psychicznych. Według Roberta Sapolsky’ego u szamanów występują zaburzenia schizotypowe.