Fortyfikacje Najstarsze umocnienia bydgoskie, wzniesione krótko po lokacji, składały się z otoczonego fosą wału ziemnego wraz z palisadą. Obwarowania murowane wraz z dwiema bramami miejskimi (Kujawską i Poznańską) i czterema basztami wznoszono od początku XV do połowy XVI wiekuGrochowski Robert. Bramy, wały i fortyfikacje bastionowe dawnej Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002.. Mury te, związane z umocnieniami zamkowymi, chroniły miasto od południa. Teren od północy, przylegający do Brdy, nie posiadał tego typu umocnień, a broniła go jedynie Brama Gdańska, wzniesiona przypuszczalnie na lewym brzegu rzeki wraz z ufortyfikowanym kompleksem klasztornym karmelitów. Bydgoskie miasto lokacyjne ze wszystkich stron otoczone było ciekami wodnymi: od północy rzeką Brdą, od zachodu Brdą Młynówką, od południa fosą miejską, od wschodu zaś fosą zamkową.
Zamek