Bohater, spisek, śmierć. Wykłady żydowskie – książka Marii Janion, opublikowana w 2009 roku, opisująca romantyczne źródła funkcjonujących wśród Polaków stereotypów związanych z Żydami. Autorka przedstawia wiek XIX jako moment narodzin fantazmatów i przesądów w obrazie Żyda, funkcjonujących do dziś. Zwraca uwagę, że podstawy do powstania takiego obrazu dały już wcześniejsze epoki (w tym oświeceniowa myśl Stanisława Staszica). Za punkt wyjścia swojej pracy bierze podstawowe pojęcia kanonu polskiej historii heroicznej i patriotycznej, zawarte już w tytule książki: wyobrażenie o bohaterze, o spisku niepodległościowym i śmierci na polu chwały. Odczytuje je jednak w nietypowy sposób, odnosząc do Żydów lub przybierając żydowską perspektywę.
Bohater Bohaterem jest Berek Joselewicz, pułkownik wojska polskiego, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej i oficer Legionów Dąbrowskiego, żydowski bohater romantyczny i prawdopodobnie prototyp Mickiewiczowskiego Jankiela. Dzieje pułkownika żydowskiego z czasów kościuszkowskich, podobnie jak powstańców z warszawskiego getta, przeczą stereotypowi Żyda-tchórza i mieszczą się w ramach polskiej narracji heroicznej, dzięki której Żydzi uzyskali szansę wpisania się w listę polskich bohaterów narodowych.