Występowanie i siedlisko Gatunek notowany jest ze wschodniej części Ameryki Północnej, Europy (w Czechach, Finlandii i Hiszpanii), Japonii i Chin. Umieszczono go w czerwonej księdze Czech jako krytycznie zagrożony (CE) i w czerwonej księdze Polski jako rzadki (R)Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce [W:] Mirek Z., Zarzycki K., Wojewoda W., Szeląg Z. (red.) Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków 2006..
Owocniki U. craterium rosną pojedynczo lub w grupkach, najczęściej przytwierdzone do opadłych i częściowo przykrytych ziemią gałęzi drzew, głównie dębów. W stadium doskonałym jest saprotrofem, rozkładającym drewno; w stadium niedoskonałym jest pasożytem powodującym zgorzel drewna różnych gatunków drzew, w tym dębów, orzeszników, lip i buków. Jest dość często znajdowany w lasach liściastych i mieszanych, chociaż często przeoczany ze względu na ciemną barwę i częściowe przykrycie owocników ściółką. Jako jeden z pierwszych grzybów owocnikowych pojawiających się od marca do maja U. craterium bywa określany „zwiastunem wiosny” i można go czasem spotkać pod topniejącym śniegiem.