W 1515 r. wystawiono na rynku okazały renesansowy ratusz z wysoką wieżą – dominantą miastaAlfons Licznerski. O starym ratuszu bydgoskim. In. Kalendarz Bydgoski 1971.. Kolejnym reprezentacyjnym obiektem był zbudowany w latach 1620–1648 kościół jezuitów z dwoma 40-metrowymi wieżamiPastuszewski Stefan. Kościół pod wezwaniem św. Krzyża (później św. Ignacego Loyoli) w Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XI (1989). Bydgoszcz 1991.. Większość tych obiektów nie istnieje, gdyż nie przetrwały wyburzeń pruskich z XIX wieku, powiększonych jeszcze przez hitlerowców w 1940 r.
W ludności Bydgoszczy zdecydowanie przeważali Polacy, ale istniała też kolonia niemiecka, szkocka, a także pojedyncze rodziny włoskie. Co kilkadziesiąt lat trapiły miasto zarazy (1585, 1602), po których jednak miasto odradzało się demograficznie. Patrycjat bydgoski tworzyli w większości bogaci kupcy zbożowi, którzy przez szereg nieraz kadencji piastowali obowiązki burmistrzów, rajców, czy ławników. Posiadali oni niejednokrotnie wielkie dobra ziemskie (wsie), np. rodziny Łochowskich czy Myślęckich.
Rola handlu w Bydgoszczy thumb|left|Szkuta żaglowa używana w XVI–XVIII w. Na szczególną uwagę zasługuje rola handlowa Bydgoszczy w tranzycie towarów do Gdańska.