Niektóre sformułowania, czy wręcz całe ustępy są kilkakrotnie powtarzane, część przywoływanych zdarzeń podawana jest przez autora w formie nawiasów czy przypisów do całości, co ma potęgować wrażenie ogólnego chaosu, upadku dawnych wartości i równoczesnego tworzenia się nowych. Pilniak silnie kontrastuje ze sobą dawną Rosję, opartą na prymitywnej gospodarce rolniczej, pełną tradycyjnych zabobonów oraz przemocy we wzajemnych relacjach, oraz nową Rosję – zmechanizowaną, opartą na nowoczesnym przemyśle, porzucającą tradycyjną moralność (w tym chrześcijaństwo). Kontrast ten podkreśla tytuł – Maszyny i wilki podkreśla opozycję między nowymi wartościami i stosunkami społecznymi wnoszonymi przez mechanizację produkcji a wilkami – przedstawicielami dawnej mentalności, zwłaszcza wiejskiej.
Dłuższa refleksja prowadzi narratora do opowiedzenia się po stronie „maszyn”, mimo podkreślenia, że dawna Rosja miała swoje znaczące osiągnięcia, a nowy porządek nie jest wolny od wad – bohaterowie Pilniaka wyrażają wątpliwość, czy mechanizacja nie prowadzi do zniszczenia zdrowia i skrócenia życia robotników, nie zrujnuje dorobku kulturalnego Rosji.