Układ kalkulacyjny ma znacznie większą przydatność dla celów analitycznych niż układ rodzajowy, gdyż umożliwia on w znacznym stopniu powiązanie kosztów z wielkością produkcji. Pozycje kosztów bezpośrednich to na ogół koszty zmienne, wykazujące ścisły związek z wielkością produkcji. Natomiast koszty pośrednie w większości mają charakter kosztów względnie stałych, zależnych w większym stopniu od czasu, a nie od rozmiarów produkcji.
Przeprowadzając analizę kosztów w układzie kalkulacyjnym, należy zbadać wzajemny stosunek kosztów bezpośrednich do kosztów pośrednich. W prawidłowych relacjach pomiędzy kosztami bezpośrednimi a pośrednimi powinno się obserwować: zwiększający się udział kosztów bezpośrednich i zmniejszający się udział kosztów pośrednich, wewnętrzne relacje pomiędzy kosztami wydziałowymi a kosztami ogólnymi zarządu powinny kształtować się na korzyść kosztów wydziałowych, wewnętrzne relacje kosztów wydziałowych powinny prowadzić do zwiększenia udziału kosztów ruchu.